Í dag voru flutti fyrirlestrar.  Athyglisverður var fyrirlestur Juliu James, en hún fjallaði um efnagreiningar á gösum í hraunhellum.  Íslendingar þurfi ekki að hafa áhyggjur af slæmu lofti í hellum vegna nálægðar við yfirborð, lágs hitastigs og mikillar “öndunar” íslenskra hella.  Julia sýndi gögn frá Undara hellasvæðinu í Ástralíu, en þar hefur súrefnismagn mælst 16% sem er 5% lægra en í andrúmsloftinu.  Hellamenn í Undara nota súrefnistæki til að ferðast um hellana.   Hellar geta orðið hættulegir ef súrefni er skipt úr fyrir koltvísýring, t.d. við aukið innstreymi CO2 á eldvirkum svæðum, eða vegna lífrænna ferla.  Slæm líðan hellamanna sökum vonds lofts er oft sett í samband við streitu, þreytu og ofþornunar, í stað þess að leiða hugan að loftinu í hellinum.   Annar athyglisverður fyrirlestur var fluttur af Ruth Lawrence, en hún fjallaði um hellaferðamennsku á eyjunni Samoa sem staðsett er í Kyrrahafi, rétt austur af Ástralíu.  Heimamenn fara með ferðamenn í hellana, en skipulögð uppbygging hellaferðamennskunnar er á mjög lágu plani.  Öryggi ferðamanna er ekki ofarlega á listanum, auk almennrar þekkingar heimamanna á þeim myndunum sem fyrirfinnast í hellunum.  Einn hellir á Samoa er upplýstur með rafmagni.  Árni B. Stefánsson hélt mjög tilfinningaþrunginn fyrirlestur um verndun íslenskra hella og kom skilaboðum sínum vel á framfæri.  Ef þú hefur áhuga á að skoða hraunhella á heimsmælikvarða farðu þá til S.-Kóreu.  Chris Wood er nýkominn frá S.-Kóreu þar sem hann skoðaði hellana á Jeju-eyju og í erindu sýnu sýndi hann kort og myndir frá eyjunni.  S-Kóreu menn sýna marga hella og stjóra aðgangi niður í þá mjög vel.  Á eyjunni eru þekktir um 100 hellar og eru þrír þeir lengstu á lista yfir lengstu hella í heimi.  Hér erum við að tala um tugi kílómetra af hraunhellum.  Eftir hlé sýndi Tsutoma Honda hvernig japanir reikna seigju í kviku sem rennur eftir hraunrásum.  Athyglisverð stúdía þar sem gögnum var safnað frá 7 hraunasvæðum í heiminum.  John J. Pint er snaggaralegur, gráhærður, góðlátlegur og fyndinn hellaáhugamaður sem flutti okkur erindu um hella í Saudi Arabíu.  Það merkilegasta við þessa hella er sú staðreynd að fáir vissu að það væru til hraunhellar í landinu.  John hefur rannsakað nokkra hraunhella og kortlagt, en margir eru enn ókannaðir.  Vísbendingar um að fornmenn (neolithic) hafi notað hellana eru til staðar, en svo virðist sem nútímamenn hafi ekki sama áhuga á hellunum.  Ég spurði John hverju þetta sætti, og sagði hann að heimamenn væri hræddir við að ónáða andana sem búa í hellunum.  John og félagar hans fundu bölvunarband, en þegar e-r vildi leggja bölvun á e-n þá var bundinn hlútur á band, það sett undir stein á stað sem er lítið áberandi, t.d. helli.  Bandið var aldursgreint og reyndist vera 1000 ára gamalt.  Hnúturinn var að sjálfsögðu leystur og því ætlum við að nú flögri hamingjusöm og frjáls sál um eyðimerkum Saudi Arabíu.  Ken Krimes er ástrali sem tekur hellamennsku öðrum tökum en flestir aðrir.  Fyrirlestur hans í dag fjallaði um yfirborðshella, myndun þeirra og tengsl við aðalhraunrásir.  Þessi fyrirbæri sem Ken talaði um er algengir á íslandi, en vegna “mikilmennsku” íslenskra hellamanna hafa þessi þröngu og oft stuttu myndanir mist marks.  Vonandi verður bót á þessu eftir uppfræðandi fyrirlestur Ken Grimes.  Árni og Chris fjölluðu báðir um Hallmundarhraun.  Árni tók saman athuganir sem hann hefur gert á neðri-hluta hraunsins og Chris fjallaði um jarðeðlisfræðimælingar sem hann gerði á árunum 2000 og 2001.  Chris sagði okkur frá þremur mismunandi aðferðum sem hann notaði til að kortleggja tilvist hraunhella frá yfirboði hraunsins.  Tvær aðferðirnar gáfu góða raun, Ground Penetrating Radar (GPR-jarðsjá) og segulmælingar, en þriðja mælingin gaf ekki góða raun en hún byggðist á leiðni gegnum hraunin.  Megin niðurstöður Chris eru þær að það er framhald af Stefánshelli upp hraunið og það ekkert smá framhald, heldur risa-hraunrás sem ekki er búið að sjá enda á.  Tsutomu Honda steyg aftur í pontu, en nú til að setja okkur frá myndun spena í japönskum hellum.  Honda notar þvermál spenanna og lengd milli þeirra til að reikna seigju kvikunar og dragáhrifa af völdum þungdaraflsins.  Hingað til hafa hellaáhugamenn ekki veit bólstrabergi mikinn áhuga, en svo vel vill til að Francesco Petralia fann leifar af hrauntúpu í bólstrabergi, þegar hann var við rannsóknir á Ustica eyju, 60km norður af Sikiley, Ítalíu.  Þessi fundur gefur tilefni til að setja stækkunarglerið á bólstrabergsstafla Íslands.  Seinasta fyrirlesturinn flutti Ken Grimes og nú um helli sem myndast hefur í berggang.  Hellirinn er ekki stór en mjög áhugaverður.

Hellarannsóknarfélagið hefur fengið að gjöf 3 bækur það sem af er ráðstefnunni, Julia James gaf félaginu bók um Undara hellakerfið, og svo gáfu Azoreyjingarnir tvær bækur um hellana á Azoreyjum.  Ráðstefnugestir eru margir hverjir vel kunnugir hver öðrum, en þeir sem koma nýjir inn hafa aðlagast hópnum vel.