Vinnuferð á Nesið, ný uppgötvun

Helgina 26-27 október héldu þeir James og Jakob á Nesið í vinnuferð.  Stefnan var sett á að kortleggja eins marga hella ofan við veg í Purkhólahrauni og möguleiki væri á.  Á Laugardeginum kortlögðum við Vatnshelli, en slepptum sprungunni því hún hafði þegar verið kortlögð.  Vatnshellir er mjög tignarlegur hellir og á engan sinn líkan á svæðinu.  Þessi ofsalega lofthæð og stutt í veggi vekur mann til umhugsunar um myndun hellisins.  Eftir hádegismat, héldum við í átt að Hrossabeinshelli, en á leiðinni fann James litla  holu sem hann hafði skriðið ofan í nokkrum helgum áður, og þessa holu köllum við Brattahelli.  Brattihellir er brattur, þröngur og nokkra metra langur, en vel þess virði að skoða hann fyrr þá sem eru rétt vaxnir í verkið.  Við kortlögðum Brattahelli og tók það of langan tíma miðað við stærð.  Hrossabeinshelli átti að taka með áhlaupi og skoða svo hella neðan vegar á sunnudeginum.  Svo vildi til að James hafði farið hluta af hellinum og vissi því af lengd hans.  Í stuttu, þá náðum við ekki að kortleggja hellinn á laugardeginum, og ekki heldur á sunnudeginum, þó að við ynnum frá níu til sjö um kvöldið.  Hrossabeinshelllir leynir á sér og mældum við rúmlega 300m og má ætla að hann sé eitthvað lengri.  Neðan við neðra opið eru göt sem Bahrke, þýskur íslandsmaníak, fann hér um árið og tengjast þeir örugglega Hrossabeinshellinum.  Þetta kerfi þarna í Purkhólahrauninu gæti því vel náð vel yfir 500m ef menn nenna að skríða smá.   Á laugardeginum beið okkar svo sveittur hamborgari á Arnastapa og kaffibolli.

Sunnudegurinn var góður.  Við kortlögðum allan daginn og hvíldum okkur aðeins í hádeginu.  Á sunnudeginum fundum við græna steind í hellinum og tókum með okkur sýni í bæjinn.  Vitað er um tvo aðra hella á Íslandi sem hafa að geyma græna steindir: Árnahelli í Leitarhrauni og Iðrafossar í Eldhrauni (?).  Því kom þetta okkur skemmtilega á óvart.  Grænu útfellingarnar eru staðsettar sitthvoru megin við 2-4cm sprungu.  Hraunið þarna er mjög frauðkennt og því var mjög erfitt að taka sýni, en okkur tókst að finna smá brot sem var með nógu mikið af útfellingum fyrir XRD-greiningu.  Í bæjinn var haldið með sýnið og Sigga skipað að greina það daginn eftir.  Í ljós kom að hér var á ferð ný steind á Íslandi, atacamite, og mjög sjaldgæf steind í hellum.  Atacamite er kopar-klór-hydroxíð (Cu2Cl(OH)3) og samkvæmd “Cave minerals of the world” hefur steindinn fundist í Vestur Ástralíu og Suður Afríku.  Vel kann að vera að þetta sé myndað strax eftir að hraunið hættir að renna og gosgufur neðan úr hrauninu beri klór úr pækli og koparinn leysist upp úr berginu.  Koparinn úr Atacamite er unninn, en langt verður í að magni í Hrossabeinshelli verði vinnanlegt.  Ætlunin er að fara aftur í hellinn, klára kortlagningu og skoða svæðið betur þar sem steindinn fannst.

James og Jakob

Eldri fréttir