Hellarannsóknir og skoðunarferðir eru stundaðar um allan heim, hvort sem um er að ræða í ís, kalksteini eða hraunum. Um miðjan október hélt ungliðadeild Hellarannsóknarfélagsins á vit ævintýranna til Þýskalands, þar sem freista átti þess að fá kalksteinsleir í hellagallann. Arne Bahrke, góðvinur HERFÍ, notaði sambönd sín í þýskalandi til að koma ungliðadeildinni í kynni við þýska hellamenn á Frankfurt svæðinu. Ferðin var styrkt af BM Vallá og kann ungliðadeildin þeim góðar þakkir.
Eftir nokkrar bréfaskriftir út til Þýskalands komumst við í samband við Gerhard Stein, hellamann á Hessen svæðinu og bauðst hann til að taka ungliðadeildina í skoðunarferð um þýskan kalkstein. Vegna þess hve hellaáhugi hefur aukist í þýskalandi á undanförunum 50 árum hafa leðurblökur átt undir högg að sækja. Flestir þýskir hellar eru því lokaðir yfir vetrartímann, til að viðhalda og styrkja leðurblökustofninn. Vegna þessa þurftum við að keyra um 3klst norður frá Frankfurt, upp til Sauerland. Gerhard og Siggi, konan hans, kynntu okkur fyrir Heinz-Werner Weber, en hann er mjög virkur hellamaður í Sauerland og hefur hellast í nokkra áratugi. Planið var að sýna okkur sýningarhellinn Heinrichshöhle, karstmyndinir í Felsenmeer og að lokum gefa okkur tækifæri til að skríða aðeins á Alte höhle.
Sýningarhellirinn var mjög flottur, þó stuttur væri. Þarna inn koma um 20,000 ferðamenn á ári, sem telst víst lítið, en yfir vetrartíman er mest gert út á skólabörn. Fyrir tveimur árum hófst vinna við að koma nýju rafmagni í hellinn og var því rétt lokið þegar okkur bar að garði, fyrir var rafmagnskerfi frá 1905. Öll vinnan við lagningu rafmagnins er í sjálfboðavinnu, en efnið var keypt út á styrki. Hægt er að fullyrða að þessir kappar vita sko hvað klukkan slær þegar kemur að ljósasjóum. Staðsetning ljóskastara í hellinum var undraverð og varla hægt að sjá nokkrar snúrur og lampa. Til að komast hjá myndun grænþörunga á ljósum kalksteininum nota þeir sérstakar ljósaberur sem senda frá sér bylgjulengd sem grænþörungar geta ekki nýtt sem orkugjafa. Hellirinn er sérstaklega hannaður sem sýningarhellir. Miklu magni af kalksteini hefur verið rutt út úr hellinum til þess eins að hægt væri að nota hann sem sýningarhelli, t.d. eru um 1m djúpir farvegir í hellinum sem áður voru fullir af þéttum kalksteini. Hér í árdaga höfðu hellabirnir aðsetur í hellinum og hafa fundist margar beinagrindar í hellinum. Til að brjóta upp hellastemminguna, hefur beinagreind af hellabirni verið komið fyrir í raka- og hitastýrðu glerbúri, í miðjum hellinum. Allur frágangur í hellinum var mjög vandaður og greinilegt að við getum lært mikið af þessum köppum.
Rétt ofan við Henrichshöhle er Felsenmeer. Hér er að ferð sama kerfi og myndað hefur Henrichshöhle, en kerfið í heild er um 3km. Felsenmeer er samansafn náttúrulegra og manngerðra karst-myndana. Fyrir einhverjum þúsundum eða miljónum ára hefur hellakerfið á svæðinu verið orðið nokkuð vel þroskað og ofan við það hefur myndast mýrlendi. Járnsambönd hafa lekið ofan í hellakerfið og hlaðið upp mjög járnrík setlög. Þessi járnsetlög fundust fyrir um 1000 árum og hefur mikil vinnsla á járni farið fram á þessu svæði, með þeim afleiðingum að mikið rask hefur átt sér stað, en einnig hafa hellarnir verið grafnir upp aftur. Svæðið er friðlýst, búnir hafa verið til göngustígar og hellaopin afgirt. Eftir að svæðið var friðlýst og ferðamönnum beint á stikaðar leiðir hefur gróður tekið vel við sér og nú er svo komið að á sumrin sést nánast ekkert af karstmyndununum fyrir gróðri, auk þess sem lauf trjánna í kring draga úr birtu.
Í Althöhle gafst okkur tækifæri á að hellast eins og evrópubúar gera það. Samferðamenn okkar fóru í neópren sokka, vatnshelda samfestinga og stígvél. Allur þessi vatnsvarnarbúnaður var að vísu óþarfur, vegna þess að hellirinn er mjög þurr, þó að neðarlega í honum streymi grunnvatn. Alte höhle hefur verið þekktur í langan tíma og langt frá því að við séum fyrstu mennirnir í hann. Í seinni heimsstyrjöldinni notuðu bæjarbúar Hemers hellinn sem skjól á meðan loftárásir og bardagar geisuðu. Mjög tiknarlegir lóðréttir katlar eru innan í hellinum, og glæsilegt að sjá hvernig útfellingar á veggjum mynda eins og frostna fossa. Hellirinn er á fimm hæðum, en við skoðuðum aðeins þrjár þeirra. Flottasti hluti hellisins var án efa sá hluti hans sem fannst fyrir um 30 árum síðan. Til að komast í hann þurfti að þvinga sér í gegnum miklar þrenginar, lóðréttar og láréttar, en erfiðið var vel þess virði þegar á endastöð var komið. Hér hafa stórir dropasteinar varðveist og greinilegt að lokun hellisins hefur átt þátt í því að þessar myndanir hafa fengið að standa óhreifðar.
Eftir hellaferðirnar var haldið heim til Heinz-Werners þar sem talað var um hella og hellamennsku í víðum skilningi þess orðs. Þar kom fram að þýskir hellamenn fara mikið yfir til Sviss og Austurríkis til að hellast. Undanfarnir leiðangrar hafa miðað að því að finna ný op á helli sem hefur verið ófær um margra ára skeið vegna vatnavaxta. Árangur af þessum leiðangrum ætti að skýrast á næstunni. Það kom okkur nokkur á óvart að Þjóðverjar eiga í sama vanda með að ná í nýja félaga og HERFÍ, í tvö ár hefur klúbburinn í Sauerland ekki fengið neinn nýjan meðlim, en það er svona nokkurnvegin sama þróun og hér. Þó hillir undir að nýjum meðlimum sé að fjölga og það ekkert nema gott mál. Á Frankfurtssvæðinu (Hessen) eru um 30 hellamenn og um 7 af þeim kvennkyns. Hvar eru íslensku hellakonurnar okkar?
Ungliðahreyfingin
